‘Eigenlijk weet niemand dat wij bestaan.’ Joyce (17) is intersekse. Interwat? Precies, weinig mensen weten dat 1 op de 90 mensen is geboren met een lichaam dat niet specifiek man of vrouw is. Deze reizende binnenexpositie moet daar verandering in brengen. 21 intersekse personen tussen de 2,5 en 81 jaar laten zichzelf zien en vertellen over hun onderbelichte ervaringen. Op 3 mei 2026 wordt de expositie geopend op locatie. Aansluitend op de opening: Filmvertoning Kiezen Snijden Zwijgen, inclusief nagesprek met de makers van de film. Tickets zijn beschikbaar via deze link: https://www.filmhuiszicht.nl/activiteit/kiezen-snijden-zwijgen
Geheim
Terwijl we steeds meer gewend raken aan mensen die niet in standaardhokjes passen, leeft een grote groep Nederlanders nog altijd met een geheim. Ze zijn
geboren met een lichaam dat anders is dan we gewend zijn bij man of vrouw. Soms is dat meteen bij de geboorte te zien, het is dan niet duidelijk of er een jongen of meisje geboren is. Veel vaker zie je het niet aan de buitenkant. Dan zit de variatie van binnen en komt het pas later aan het licht.
Medisch ingrijpen
Het officiële beleid rondom intersekse was jarenlang: geheimhouden en eventueel chirurgisch en/of hormonaal corrigeren. Inmiddels komt er heel langzaam meer openheid en de medische praktijk verandert mee. Maar het idee dat het beter is om op te groeien als jongen óf als meisje en dat medisch ingrijpen soms wenselijk kan zijn, is nog altijd gangbaar. Uit recent onderzoek blijkt dat medisch niet-noodzakelijke genitale ingrepen bij intersekse kinderen onder de 12 jaar nog altijd plaatsvinden in Nederland. Deze ingrepen staan echter onder druk. Mensenrechtenorganisaties zoals de NNID (Nederlandse organisatie voor seksediversiteit) en ook de Verenigde Naties, Amnesty International en Human Rights Watch pleiten voor een verbod.
Opluchting
Hoe is het om te leven in een wereld die verdeeld is in mannen en vrouwen terwijl jij fysieke kenmerken hebt van beide? Kevin van 23 uit Assen voelt zich 100% man, terwijl Samantha (39) zowel het mannelijke als vrouwelijke in zichzelf omarmt. En waar Ket (81) intersekse ervaart als een aandoening, noemt Leonne (61) het een geslachtsvariatie. Als de expositie íets aantoont, dan is het dat iedereen het anders ervaart. Toch zijn er ook parallellen tussen de geportretteerden. De geheimhouding drukt zwaar. Net als de medische ingrepen waar mensen niet over konden meebeslissen. Een gemene deler is ook de opluchting als het geheim eenmaal is doorbroken en de omgeving onverwachts positief reageert! Leigh (35): ‘Het maakte blijkbaar niemand iets uit wat voor hormonen of chromosomen ik heb.’
Verandering nodig
Over één ding zijn alle geportretteerden het eens: er moet meer bekendheid en maatschappelijk bewustzijn komen over intersekse en over het bestaan van
seksediversiteit. Biologisch geslacht is namelijk een spectrum met oneindig veel variaties, veel meer dan alleen man en vrouw. Het is voor intersekse personen pas écht veilig om ermee naar buiten te komen als de maatschappij weet dat jij bestaat. En dat het volstrekt natuurlijk en normaal is om intersekse te zijn. Berthine (41): ‘Voor mij is het geen foutje van de natuur, maar een force of nature.’
Podcast en korte documentaire
Over drie geportretteerden is een gelijknamige podcast gemaakt. Marleen, Samantha en Joyce vertellen over opgroeien en je plek vinden in de maatschappij.
Te beluisteren bij in je favoriete podcastapp. Over de negenjarige Wen Long is de korte documentaire Meisjesjongensmix gemaakt, te zien bij Videoland en in het randprogramma FYI.
Over producent stichting Open mind
Stichting Open mind brengt maatschappelijk beladen onderwerpen bij een groot publiek onder de aandacht. Het kan gaan over huiselijk geweld, mensenhandel, depressiviteit, femicide en LHBTIQA+ gerelateerde onderwerpen. Open mind maakt deze onderwerpen bespreekbaar door het produceren van artistieke en mediagenieke projecten in de publieke ruimte, in combinatie met uitgekiende randprogrammering.
Over de makers
Journalist Lara Aerts nam het initiatief voor de expositie. ‘In de jaren negentig hoorde ik van wetenschapper – toen nog student – Margriet van Heesch over intersekse. Toen ik in 2017 de serie Geslacht! van Raven van Dorst zag was ik in shock: hoe kon het dat intersekse nog steeds zo’n taboe was?’ Sindsdien trekt ze ten strijde tegen het collectieve misverstand dat er alleen mannen en vrouwen op de wereld bestaan. Ze betrok daarbij naast producent stichting Open mind ook fotograaf Ernst Coppejans, zelf onderdeel van de LHBTIQA+ paraplu. Ernst: ‘Ik wilde de mensen krachtig en esthetisch neerzetten. In tegenstelling tot de luwte en schaduw waarin velen van hen hadden geleefd. De kleur paars verbindt hen, maar onderstreept ook hun verschillen én hun weigering om beperkt te worden door maatschappelijke normen en verwachtingen.’
